ASF

Wykaz rzeźni wyznaczonych do celu niezwłocznego uboju świń z obszarów objętych ograniczeniami II i III jest dostępny pod linkiem:

https://zywnosc.wetgiw.gov.pl/spi/zatw/index.php?sekcja=2&lng=0&poprzedniaSekcja=2&kodwoj=ca%C5%82y+kraj&kategoria=5&gatunek=6&szukanyWni=&szukanaNazwa=&wyzn=2&filtr43a=0&filtr43c=0

W lewym górnym rogu - w polu: "woj." wybieramy województwo, a następnie w polu: "pow." wybieramy powiat.

----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

W dniu 19 grudnia br. w dzienniku urzędowym UE zostało opublikowane Rozporządzenie Wykonawcze Komisji (UE) 2025/2629 z dnia 18 grudnia 2025 r. zmieniające załączniki I i II do rozporządzenia wykonawczego (UE) 2023/594 ustanawiającego środki szczególne w zakresie zwalczania chorób w odniesieniu do afrykańskiego pomoru świń oraz uchylające decyzję wykonawczą Komisji (UE) 2025/2489 dotyczącą niektórych tymczasowych środków nadzwyczajnych w odniesieniu do afrykańskiego pomoru świń w Hiszpanii, które weszło w życie 20 grudnia br.

W załączniku nr II do ww. rozporządzenia zostały wymienione obszary ustanowione na poziomie Unii jako strefy objęte zakażeniem.

Strefę objętą zakażeniem w powiecie piotrkowskim stanowią:

a)      gmina Sulejów;

b)     w gminie Rozprza: Bagno, Bazar, Bryszki, Cekanów, Dzięciary, Fałek, Ignaców, Janów, Janówka, Kazimierzów, Kęszyn, Kisiele, Longinówka, Lubień, Łazy Dąbrówka, Łazy Duże, Łochyńsko, Magdalenka, Mierzyn, Milejowiec, Milejów, Milejów Kolonia, Osada Młynarska, Pieńki, Rajsko Duże, Rajsko Małe, Romanówka, Rozprza, Stara Wieś, Stefanówka, Straszów, Szymanów, Turlej, Zmożna Wola, Wroników, Świerczyńsko, Białocin;

c)      w gminie Łęki Szlacheckie: Jagodnik, Tomawa, Tomawa Olszyńska, Wypalenisko, Kuźnica Żerechowska, Antonielów, Kolonia Żerechowska, Żerechowa, Teklin, Trzepnica, Kolonia Trzepnica, Piwaki, Stanisławów, Kolonia Tomawa, Olszyny, Dorszyn, Felicja;

d)     w gminie Wola Krzysztoporska: Bujny, Chaptyzów, Gąski, Glina, Jeżów, Kargał Las, Krzyżanów Kolonia, Krzyżanów, Piaski, Wola Rokszycka, Wygoda, Rokszyce I, Rokszyce II, Krężna, Wola Krzysztoporska;

e)      miasto Piotrków Trybunalski,

f)      w gminie Ręczno: Stobnica Piła, Stobnica, Przewóz, Młynek Poduchowny, Wielkopole;

g)     w gminie Aleksandrów: Jaksonek, Taraska, Ostrów.

Regulacje dotyczące przemieszczeń trzody chlewnej na w/w terenach obejmują:

·        zakaz przemieszczania przesyłek utrzymywanych świń z SOZ i pozyskanych od nich lub z nich produktów pochodzenia zwierzęcego do innych państw członkowskich i do państw trzecich - wstrzymany zostaje eksport;

·        co do zasady zakaz przemieszczania przesyłek świń utrzymywanych m. in. na obszarze strefy objętej zakażeniem, w obrębie tej strefy i poza nią; dla gospodarstw utrzymujących świnie zlokalizowanych w SOZ stosuje się wymogi dotyczące przemieszczania świń na terytorium RP analogiczne jak w przypadku przemieszczania przesyłek świń na obszarze objętym ograniczeniami II, tj. możliwość przemieszczania świń do rzeźni i gospodarstw w obrębie SOZ i poza SOZ do obszaru wolnego, obszaru objętego ograniczeniami I, II, III po spełnieniu wymagań przewidzianych w rozporządzeniu 2023/594.

Planowane przemieszczenie przesyłek świń utrzymywanych w SOZ wymaga zezwolenia PLW (dlatego wniosek o zezwolenie na przemieszczenie należy złożyć z odpowiednim wyprzedzeniem!) poprzedzonego weryfikacją spełnienia następujących warunków ogólnych i dodatkowych.

Warunki ogólne określone w art. 43 ust. 2-7 RDK 2020/687 wskazują, iż właściwy organ odpowiedzialny za zakład pochodzenia wyznacza zakład przeznaczenia:

·        właściwy organ odpowiedzialny za zakład pochodzenia weryfikuje czy zakład przeznaczenia zgadza się na przyjęcie przesyłki zwierząt (Powiatowy Lekarz Weterynarii w Piotrkowie Trybunalskim zwraca się z zapytaniem do właściwych miejscowo, ze względu na miejsce przeznaczenia, władz i po uzyskaniu zgody na przemieszczenie podejmuje dalsze czynności),

·        przy udzielaniu zezwolenia na przemieszczenie zwierząt właściwy organ zapewnia, aby takie przemieszczanie nie stwarzało zagrożenia rozprzestrzeniania się choroby na podstawie:

o  badania klinicznego, z korzystnymi wynikami, zwierząt utrzymywanych w zakładzie, w tym zwierząt, które mają być przemieszczane (badanie kliniczne jest podstawą do wystawienia świadectwa zdrowia, które jest dokumentem obligatoryjnie towarzyszącym przesyłce trzody chlewnej),

o  w stosownych przypadkach (gdy wyniki badania klinicznego wzbudzają wątpliwości), badania laboratoryjnego, z korzystnymi wynikami, zwierząt utrzymywanych w zakładzie, w tym zwierząt, które mają być przemieszczane; oraz

o  wyników wizytacji, o których mowa w art. 26 rozporządzenia 2020/687 jeśli dostępne (w przypadku sytuacji epizootycznej na terenie powiatu piotrkowskiego nie ma zastosowania, ponieważ mowa o wizytacjach/przeglądach stad/perlustracjach zakładów na obszarze zapowietrzonym przeprowadzane przez urzędowych lekarzy weterynarii – obszar zapowietrzony wyznaczany jest w przypadku stwierdzenia ogniska choroby w gospodarstwie utrzymującym trzodę chlewną, a takiego nie stwierdzono)

·        przy przyznawaniu odstępstw właściwy organ zapewnia stosowanie dodatkowych środków bioasekuracji, począwszy od momentu załadunku, w trakcie całego transportu, do momentu rozładunku we wskazanym zakładzie zgodnie z obowiązującymi w nim instrukcjami,

·        wszystkie przemieszczenia, na które udzielono zezwolenia, muszą być realizowane w pierwszej kolejności z wykorzystaniem głównych dróg, unikając przejazdu w pobliżu zakładów, w których są utrzymywane zwierzęta z gatunków wrażliwych, bez rozładunku lub postoju, aż do rozładunku w zakładzie przeznaczenia.

Warunki dodatkowe określone w art. 14 ust. 2, art. 15, art. 16 i art. 17 RWK 2023/594 określają natomiast, że przemieszczenie świń jest możliwe kiedy:

·        przed udzieleniem zezwoleń powiatowy lekarz weterynarii przeprowadza ocenę ryzyka wynikającego z takich zezwoleń, przy czym ocena ta musi wskazywać, że ryzyko rozprzestrzenienia się afrykańskiego pomoru świń jest znikome;

·        planowane do przemieszczenia zwierzęta utrzymywano w zakładzie dokonującym wysyłki i nie przemieszczano ich z tego zakładu przez okres co najmniej 30 dni poprzedzających datę przemieszczenia lub od urodzenia, jeśli są młodsze niż 30 dni, a w tym okresie nie wprowadzano żadnych innych świń (zwierzęta przebywają w siedzibie stada, z której są przemieszczane od co najmniej 30 dni lub od urodzenia);

·        świnie zostały poddane badaniu klinicznemu (wymóg ten pokrywa się z wymogami ogólnymi i jest podstawą do wydania świadectwa zdrowia);

·        jeżeli istnieje konieczność przed wysyłką pobierana jest krew od świń w celu przeprowadzenia badań w kierunku ASF;

·        urzędowy lekarz weterynarii przeprowadził wizytę w zakładzie dokonującym wysyłki co najmniej raz po objęciu go strefą objętą zakażeniem (SOZ) lub w okresie trzech miesięcy poprzedzających datę przemieszczenia przesyłki, a urzędowi lekarze weterynarii przeprowadzają w zakładzie regularne wizyty – w strefie objętej zakażeniem co najmniej dwa razy do roku, w odstępach co najmniej czterech miesięcy między takimi wizytami;

·        zakład dokonujący wysyłki wdraża wymagania w zakresie bioasekuracji w odniesieniu do afrykańskiego pomoru świń zgodnie z wzmocnionymi środkami bioasekuracji;

·        prowadzony jest monitoring bierny, tj.: stosuje się ciągły nadzór poprzez badania w kierunku identyfikacji patogenów wywołujących afrykański pomór świń – w każdym tygodniu na co najmniej dwóch pierwszych martwych utrzymywanych świniach w wieku powyżej 60 dni lub, w przypadku braku takich martwych zwierząt w wieku powyżej 60 dni, na wszystkich martwych utrzymywanych świniach po odsadzeniu, w każdej jednostce epidemiologicznej LUB co najmniej w okresie monitorowania afrykańskiego pomoru świń (15 dni) przed przemieszczeniem przesyłki z zakładu dokonującego wysyłki (przemieszczenie jest możliwe po uzyskaniu wyników ujemnych);

•      spełnione są wymogi dotyczące transportu, tj. środki transportu stosowane do przemieszczania świń z SOZ są: skonstruowane i utrzymywane w sposób zapobiegający wszelkim przeciekom lub ucieczkom zwierząt, produktów lub wszelkich elementów stanowiących zagrożenie dla zdrowia zwierząt; oczyszczane i dezynfekowane niezwłocznie po każdym transporcie zwierząt, produktów lub wszelkich elementów stanowiących zagrożenie dla zdrowia zwierząt, a następnie, w stosownych przypadkach, dezynfekowane ponownie oraz każdorazowo wysuszone lub pozostawione do wyschnięcia przed jakimkolwiek nowym załadunkiem zwierząt lub produktów; w stosownych przypadkach, były poddawane dezynsekcji i deratyzacji przed realizacją transportu. Oczyszczanie i dezynfekcja muszą odbywać się z wykorzystaniem odpowiednich produktów biobójczych w celu zniszczenia czynnika chorobotwórczego – wirusa ASF, a czynności muszą zostać stosownie udokumentowane.

Kontrola z zakresu bioasekuracji przeprowadzana jest z wykorzystaniem listy kontrolnej SPIWET – ASF (dostępnej do wglądu na stronie Głównego Inspektoratu Weterynarii). Wzmocnione środki bioasekuracji to dodatkowe regulacje wynikające z załącznika III RWK 2023/594, obejmują one:

·        przestrzeganie następujących wzmocnionych środków bioasekuracji:

o  brak bezpośredniego lub pośredniego kontaktu między utrzymywanymi świniami oraz co najmniej: innymi utrzymywanymi świniami z innych zakładów, dzikimi świniami - zał. III pkt 2 lit. a,

o  stosowanie odpowiednich środków higienicznych, takich jak zmiana odzieży i obuwia przy wchodzeniu do pomieszczeń, w których utrzymywane są świnie i ich opuszczaniu - zał. III pkt 2 lit. b,

o  mycie i odkażanie rąk oraz odkażanie obuwia przy wchodzeniu do pomieszczeń, w których utrzymywane są świnie - zał. III pkt 2 lit. c,

o  brak kontaktu z utrzymywanymi świniami przez okres co najmniej 48 godzin od zakończenia jakiejkolwiek działalności łowieckiej związanej z dzikimi świniami lub jakimkolwiek innym kontakcie z dzikimi świniami - zał. III pkt 2 lit. d,

o  zakaz wstępu nieupoważnionych osób lub środków transportu do zakładu, w tym do pomieszczeń i budynków, w których utrzymywane są świnie - zał. III pkt 2 lit. e,

o  prowadzenie ewidencji osób i środków transportu mających dostęp do zakładu, w którym utrzymywane są świnie - zał. III pkt 2 lit. f

·        pomieszczenia i budynki gospodarstwa muszą:

o  być zbudowane w taki sposób, aby żadne inne zwierzęta, które mogą przenosić wirusa afrykańskiego pomoru świń, nie mogły wejść do pomieszczeń i budynków ani mieć kontaktu z utrzymywanymi świniami, ich paszą i materiałem ściółkowym. W szczególności struktura i budynki zakładu muszą zapewniać, aby utrzymywane świnie nie miały kontaktu z dzikimi świniami - zał. III pkt 2 lit. g (i),

o  umożliwiać mycie i odkażanie rąk - zał. III pkt 2 lit. g (ii),

o  w stosownych przypadkach umożliwiać czyszczenie i dezynfekcję pomieszczeń i budynków, z wyjątkiem tere­nów w pobliżu budynków zakładu, w których świnie trzymane są na zewnątrz, w przypadku gdyby takie czy­szczenie i dezynfekcja nie byłyby wykonalne - zał. III pkt 2 lit. g (iii),

o  posiadać odpowiednie warunki do zmiany obuwia i odzieży przy wejściu do pomieszczeń, w których utrzymuje się świnie - zał. III pkt 2 lit. g (iv),

o  posiadać odpowiednią ochronę przed owadami i kleszczami, jeżeli wymaga tego właściwy organ danego pań­stwa członkowskiego na podstawie oceny ryzyka dostosowanej do konkretnej sytuacji epidemiologicznej w zakresie afrykańskiego pomoru świń w tym państwie członkowskim - zał. III pkt 2 lit. g (v),

o  w gospodarstwie znajdują się ogrodzenia ochronne co najmniej pomieszczeń, w których utrzymywane są świnie, oraz budynków, w których prze­chowuje się paszę i ściółkę, w celu zapewnienia, aby utrzymywane świnie oraz ich pasza i ściółka nie miały kontaktu z osobami nieupoważnionymi oraz, w stosownych przypadkach, z innymi świniami - zał. III pkt 2 lit. h (płot – okres do 6 m-cy na dostosowanie od momentu wprowadzenia strefy objętej zakażeniem)

·   

o  ustanowienie „czystych” i „brudnych” stref dla pracowników, z uwzględnieniem przebieralni, pryszniców, jadalni - zał. III pkt 2 lit. i (i),

o  ustanowienie rozwiązań logistycznych dotyczących wprowadzania do gospodarstwa nowych świń (i w stosownych przypadkach ich przegląd) - zał. III pkt 2 lit. i (ii),

o  procedury czyszczenia i dezynfekcji obiektów, środków transportu, wyposażenia i higieny personelu - zał. III pkt 2 lit. i (iii),

o  przepisy dotyczące żywności dla personelu znajdującego się na miejscu oraz zakaz utrzymywania świń przez personel - zał. III pkt 2 lit. i (iv),

o  specjalny powtarzający się program podnoszenia świadomości dla personelu - zał. III pkt 2 lit. i (v),

o  ustanowienie rozwiązań logistycznych w celu zapewnienia właściwego rozdzielenia różnych jednostek epizootycznych oraz uniknięcia bezpośredniego lub pośredniego kontaktu świń z produktami ubocznymi pochodzenia zwierzęcego i innymi jednostkami epidemiologicznymi (i w stosownych przypadkach przegląd) - zał. III pkt 2 lit. i (vi),

o  procedury i instrukcje dotyczące egzekwowania wymogów bioasekuracji od osób i podmiotów dokonujących prac budowlanych lub napraw w pomieszczeniach lub budynkach - zał. III pkt 2 lit. i (vii),

o  audyty wewnętrzne lub samoocena w celu egzekwowania środków bioasekuracji - zał. III pkt 2 lit. i (viii),

o  ocenę szczególnego ryzyka w zakresie bioasekuracji oraz procedury stosowania odpowiednich środków zmniejszających ryzyko w odniesieniu do zakładów, w których świnie trzymane są czasowo lub stale na zew­nątrz - zał. III pkt 2 lit. i (ix).

Ponadto istotną informacją dla producentów trzody chlewnej jest to, że w przypadku zagrożenia wystąpieniem lub wystąpienia choroby zakaźnej zwierząt podlegającej obowiązkowi zwalczania i określenia obszaru zapowietrzonego, obszaru zagrożonego lub innego obszaru objętego ograniczeniami, ustanowionego zgodnie z przepisami rozporządzenia 2016/429 oraz przepisami Unii Europejskiej wydanymi na podstawie rozporządzenia 2016/429, informacje o zdarzeniach dotyczących świń, z wyłączeniem urodzenia, zgłasza się do komputerowej bazy danych w terminie 2 dni od dnia wystąpienia danego zdarzenia. Wymóg ten nie jest ściśle powiązany z wymaganiami koniecznymi do udzielenia zgody na przemieszczenie zwierząt.

Podsumowując, w strefie objętej zakażeniem (SOZ) przy przemieszczaniu (sprzedaży świń) obowiązują wymagania w zakresie:

1.      uzyskania zezwolenia na przemieszczenie w drodze decyzji administracyjnej od właściwego ze względu na miejsce wysyłki powiatowego lekarza weterynarii,

2.      oznakowania zwierząt (wymóg obowiązujący zawsze, nie tylko w SOZ),

3.      spełniania warunków bioasekuracji, w tym wzmocnionych środków bioasekuracji obejmujących m.in. posiadanie ogrodzenia (6 m-cy na dostosowanie się od momentu wprowadzenia SOZ) oraz zatwierdzonego planu bezpieczeństwa biologicznego,

4.      przeprowadzenia badania klinicznego zwierząt przez urzędowego lekarza weterynarii na 24h przed wysyłką i zaopatrzenia wysyłki zwierząt w świadectwo zdrowia wystawione przez urzędowego lekarza weterynarii,

5.      uzyskania ujemnego wyniku badania w kierunku ASF (pobieranie krwi lub narządów ) – w momencie, kiedy takie badanie jest wymagane.